ΧΒΡΠ συμβάντα: γιατί τα νοσοκομεία χρειάζονται εκπαίδευση και κοινό σχεδιασμό
ΧΒΡΠ συμβάντα: γιατί τα νοσοκομεία χρειάζονται εκπαίδευση και κοινό σχεδιασμό
Μια πρόταση για την ασφαλή υποδοχή ασθενών και την ενίσχυση της νοσοκομειακής ετοιμότητας
Ένα περιστατικό με επικίνδυνες ουσίες μπορεί να φτάσει στην είσοδο ενός νοσοκομείου πριν φτάσει η επίσημη ενημέρωση. Μετά από ένα βιομηχανικό ατύχημα ή μια διαρροή χημικής ουσίας, άνθρωποι μπορεί να αναζητήσουν βοήθεια με ασθενοφόρο, ιδιωτικό όχημα ή πεζή.
Το προσωπικό των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών καλείται τότε να προσφέρει άμεσα φροντίδα, προστατεύοντας παράλληλα τους υπόλοιπους ασθενείς, τους εργαζομένους και τη λειτουργία του νοσοκομείου.
Αυτή η προετοιμασία αφορά τόσο τα μεγάλα νοσοκομεία όσο και τις μικρότερες μονάδες της περιφέρειας. Οι δυνατότητες διαφέρουν, αλλά κάθε νοσοκομείο χρειάζεται να γνωρίζει τι μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια, ποια υποστήριξη απαιτείται και πώς θα τη ζητήσει.
Τι σημαίνει ΧΒΡΠ για ένα νοσοκομείο;
Τα αρχικά ΧΒΡΠ αναφέρονται σε Χημικά, Βιολογικά, Ραδιολογικά και Πυρηνικά συμβάντα. Η προετοιμασία για αυτά περιλαμβάνει ατυχήματα, ακούσιες εκθέσεις και σκόπιμες ενέργειες.
Οι κίνδυνοι και τα αναγκαία μέτρα διαφέρουν ανάλογα με τον παράγοντα, τον τρόπο έκθεσης και τις συνθήκες του περιστατικού. Επομένως, η αντιμετώπιση χρειάζεται προσαρμοσμένες διαδικασίες και εξειδικευμένη καθοδήγηση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διάκριση μεταξύ έκθεσης και επιμόλυνσης. Ένας άνθρωπος που έχει εισπνεύσει μια επικίνδυνη ουσία δεν βρίσκεται αναγκαστικά στην ίδια κατάσταση με κάποιον που φέρει την ουσία στα ρούχα ή στο δέρμα του. Η διάκριση επηρεάζει την εκτίμηση του κινδύνου και την επιλογή μέτρων προστασίας και φροντίδας.
Η ασφαλής υποδοχή χρειάζεται να συνδυάζει την προστασία από δευτερογενή επιμόλυνση με την έγκαιρη αντιμετώπιση απειλητικών για τη ζωή καταστάσεων, σύμφωνα με τις εγκεκριμένες διαδικασίες και την κρίση των αρμόδιων επαγγελματιών.
Από τα σχέδια στη λειτουργική ετοιμότητα
Η ύπαρξη σχεδίων έκτακτης ανάγκης αποτελεί απαραίτητη βάση. Η λειτουργική τους αξία φαίνεται όταν οι εργαζόμενοι γνωρίζουν τις αρμοδιότητές τους και μπορούν να συνεργαστούν υπό πίεση.
Κάθε νοσοκομείο χρειάζεται συγκεκριμένες απαντήσεις:
- Ποιος αναγνωρίζει και αναφέρει ένα ύποπτο περιστατικό;
- Ποιος ενεργοποιεί τον μηχανισμό συντονισμού;
- Πώς οργανώνεται η προσέλευση χωρίς να διακόπτεται η υπόλοιπη επείγουσα λειτουργία;
- Ποια μέσα προστασίας είναι διαθέσιμα και ποιο προσωπικό έχει εκπαιδευτεί στη χρήση τους;
- Πώς υποστηρίζονται παιδιά, άτομα με αναπηρία και ασθενείς που δεν μπορούν να μετακινηθούν ή να ακολουθήσουν οδηγίες;
- Ποιοι εξωτερικοί φορείς μπορούν να συνδράμουν και μέσω ποιας διαδικασίας;
Τι προσφέρει το διεθνές παράδειγμα HERT;
Το Hospital Emergency Response Training for Mass Casualty Incidents — HERT, PER-902, του Center for Domestic Preparedness της FEMA, αποτελεί ένα παράδειγμα οργανωμένης νοσοκομειακής εκπαίδευσης.
Το τριήμερο πρόγραμμα συνδέει τη νοσοκομειακή διοίκηση συμβάντος, τη συνεργασία με τον ευρύτερο μηχανισμό έκτακτης ανάγκης και τη λειτουργία περιοχής επείγουσας αντιμετώπισης σε περιστατικά μαζικών απωλειών με επιμόλυνση ασθενών.
Η χρησιμότητά του για τα ελληνικά νοσοκομεία βρίσκεται στη σύνδεση σχεδιασμού, ρόλων και πρακτικής εκπαίδευσης. Η αξιοποίηση διεθνών πηγών χρειάζεται προσαρμογή στο ελληνικό σύστημα υγείας και στις πραγματικές δυνατότητες κάθε μονάδας.
Μια τοπική εκπαιδευτική δράση που αξιοποιεί σχετικό δημόσιο υλικό πρέπει να παρουσιάζεται με τον δικό της τίτλο και τους δικούς της στόχους. Δεν αποτελεί επίσημο πρόγραμμα HERT ούτε πιστοποίηση FEMA.
Εκπαιδευτικές δυνατότητες στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα υπάρχουν δομές με σχετική εκπαιδευτική δραστηριότητα, με διαφορετικό προσανατολισμό και κοινό.
Το ΕΚΠΑ διαθέτει το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης «CBRNE Security Managers, First Responders, Analysts and Advisors», με αντικείμενο την κατανόηση απειλών, την εκτίμηση κινδύνων και τη χρήση εργαλείων προσομοίωσης.
Η Σχολή Ειδικών Όπλων Ενόπλων Δυνάμεων — ΣΕΟΕΔ παρέχει θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση σε αντικείμενα ΧΒΡΠ, όπως προστατευτικός εξοπλισμός, ανίχνευση, απορρύπανση και αντιμετώπιση απωλειών υγείας.
Παράλληλα, το ΕΚΑΒ και το ΚΕΠΥ-ΕΚΑΒ έχουν τεκμηριωμένη δραστηριότητα στον σχεδιασμό και στον συντονισμό ασκήσεων νοσοκομειακής ετοιμότητας.
Κατάλληλος εξοπλισμός και σαφή όρια
Η εκπαίδευση οφείλει να εξηγεί τόσο τη χρήση όσο και τα όρια των μέσων προστασίας.
Μια μάσκα FFP3 με φίλτρο σωματιδίων δεν προστατεύει από χημικά αέρια ή ατμούς. Αντίστοιχα, μια χειρουργική ποδιά δεν μπορεί να θεωρείται γενικό υποκατάστατο προστατευτικής ενδυμασίας έναντι χημικών ουσιών.
Πρόταση: ένα εισαγωγικό πρόγραμμα για τα νοσοκομεία
Ως πρώτο βήμα προτείνεται η ανάπτυξη μιας οκτάωρης εισαγωγικής εκπαιδευτικής δράσης.
Πρώτη ημέρα: γνώση και άσκηση επί χάρτου
- Βασικές έννοιες ΧΒΡΠ και διάκριση έκθεσης και επιμόλυνσης.
- Αναγνώριση πιθανού κινδύνου και αλυσίδα ειδοποίησης.
- Αρχές ασφαλούς υποδοχής και προστασίας προσωπικού.
- Άσκηση επί χάρτου με υποθετικό περιστατικό προσαρμοσμένο στο νοσοκομείο.
Δεύτερη ημέρα: προσομοίωση και απολογισμός
Κατανομή ρόλων, ελεγχόμενη προσομοίωση επικοινωνίας και προσέλευσης και συζήτηση των ευρημάτων.
Τι πρέπει να προκύπτει από την εκπαίδευση;
- Σαφή καταγραφή της αλυσίδας ειδοποίησης και των αρχικών αρμοδιοτήτων.
- Αποτύπωση διαθέσιμων μέσων και ελλείψεων.
- Εντοπισμό θεμάτων που απαιτούν τεχνική αξιολόγηση.
- Αναφορά απολογισμού με διορθωτικές ενέργειες και υπευθύνους.
- Πρόγραμμα επανεκπαίδευσης και επόμενων ασκήσεων.
Βαΐτσης Κουτσιπετσίδης
Νοσηλευτής ΤΕ, MSc
Το άρθρο παρουσιάζει πρόταση εκπαιδευτικής δράσης. Δεν αποτελεί ανακοίνωση εγκεκριμένου προγράμματος ούτε δέσμευση συμμετοχής των αναφερόμενων φορέων.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου