Έχουμε σχέδια καταστροφών στα νοσοκομεία. Γιατί δεν τα διαβάζει κανείς;

Αρχικά δημοσιεύτηκε στο PreventionWeb (UNDRR)

Το 2026 ρώτησα 201 συναδέλφους στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου ένα απλό ερώτημα: έχετε διαβάσει το σχέδιο καταστροφών μας;

Μόνο το 22,9% είπε ναι. Οι περισσότεροι ήξεραν ότι υπάρχει. Αλλά το 42,8% είπε ότι δεν έχει πρόσβαση σε αυτό.

Εργάζομαι στο Γενικό Νοσοκομείο Ρεθύμνου, στην Κρήτη. Όπως τα περισσότερα νοσοκομεία στην Ελλάδα, έχουμε σχέδια. Όχι θεραπευτικά πρωτόκολλα: σχέδια για το πώς προστατεύουμε ασθενείς και προσωπικό, πώς κρατάμε τις κρίσιμες λειτουργίες, πώς υποδεχόμαστε μαζικές απώλειες και πώς εκκενώνουμε σε σεισμό, φωτιά, πλημμύρα ή χημικό συμβάν.

Υπάρχουν. Σε ντοσιέ και σε κοινόχρηστους φακέλους.

Όταν όμως περπατάω στους διαδρόμους και μιλάω με νοσηλευτές, γιατρούς και διοικητικούς, ακούω πάντα το ίδιο: "Ξέρω ότι υπάρχει κάπου. Δεν είμαι σίγουρος τι λέει."

Τι βρήκα όταν άρχισα να ρωτάω

Από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2026, έκανα έρευνα σε όλα τα τμήματα. Από τους 220 που προσέγγισα, απάντησαν 201 (91,4%). Είναι μια εικόνα από ένα νοσοκομείο, αυτοαναφερόμενη, όχι πανελλαδική εικόνα.

Μόνο το 29,9% δήλωσε ότι νιώθει πολύ έτοιμο για μαζικό συμβάν. Και ενώ το 65,7% ήξερε ότι υπάρχει σχέδιο, μόνο το 22,9% το είχε διαβάσει.

Αυτό που μου δίνει ελπίδα: όλοι είπαν ότι χρειάζεται εκπαίδευση. Το 86,1% διάλεξε ασκήσεις πράξης, έναντι 51,2% για σεμινάρια και 20,9% για μαθήματα σε αίθουσα. Η θέληση υπάρχει. Το σύστημα δεν την καλύπτει.

Τι μπορούμε να κάνουμε

1. Υποχρεωτική, τακτική εκπαίδευση κάθε 6 μήνες. Όχι PowerPoint. Σενάρια πράξης.

2. Εθνικό μητρώο αξιολογήσεων τρωτότητας νοσοκομείων.

3. Μόνιμος Υπεύθυνος Ετοιμότητας σε κάθε νοσοκομείο, με αναφορά και εκτός νοσοκομείου.

4. Να μετράμε την ετοιμότητα. Ποσοστό προσωπικού που μπορεί να βρει το τρέχον σχέδιο στη βάρδια του, συμμετοχή σε ασκήσεις, επίτευξη στόχων.

Δεν χρειαζόμαστε νέα σχέδια. Χρειαζόμαστε να κάνουμε τα σχέδια που έχουμε πραγματικά.

Όταν ρώτησα μια συνάδελφο γιατί δεν το έχει διαβάσει, μου είπε: "Ελπίζω να μην το χρειαστώ ποτέ." Το καταλαβαίνω. Αλλά η ελπίδα δεν είναι στρατηγική. Η προετοιμασία είναι.

Βαΐτσης Κουτσιπετσίδης RN, MSc - Προϊστάμενος Αναισθησιολογικού, Γ.Ν. Ρεθύμνου