Πλαίσιο Sendai: η νοσοκομειακή ετοιμότητα αρχίζει πριν από την καταστροφή

Πώς οι τέσσερις διεθνείς προτεραιότητες για τη μείωση του κινδύνου μπορούν να καθοδηγήσουν την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των νοσοκομείων.

Ένα νοσοκομείο χρειάζεται να παραμένει λειτουργικό ακριβώς τη στιγμή που η κοινότητα το έχει περισσότερο ανάγκη. Τι συμβαίνει, όμως, όταν το ίδιο επηρεάζεται από έναν σεισμό, μια πλημμύρα, μια πυρκαγιά ή μια παρατεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης; Η δυνατότητα παροχής φροντίδας εξαρτάται τότε από όσα έχουν προηγηθεί: την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, την προστασία του εξοπλισμού, την προετοιμασία του προσωπικού και τον σχεδιασμό της συνέχειας των υπηρεσιών.

Το Πλαίσιο Sendai για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών 2015–2030 προσφέρει τη διεθνή στρατηγική βάση για αυτή την προσέγγιση. Υιοθετήθηκε στις 18 Μαρτίου 2015 στο Σεντάι της Ιαπωνίας και επιδιώκει την πρόληψη νέων κινδύνων, τη μείωση των υφιστάμενων και τον περιορισμό των απωλειών στην ανθρώπινη ζωή, την υγεία και τις υποδομές. Περιλαμβάνει τέσσερις προτεραιότητες δράσης και επτά παγκόσμιους στόχους.

Για τα νοσοκομεία, η αξία του βρίσκεται στη σύνδεση της καθημερινής λειτουργίας με την πρόληψη και την ετοιμότητα.

1. Κατανόηση του κινδύνου: γνωρίζουμε πού είμαστε ευάλωτοι;

Η πρώτη προτεραιότητα του Sendai αφορά την κατανόηση του κινδύνου, λαμβάνοντας υπόψη τις απειλές, την έκθεση, την τρωτότητα και τις διαθέσιμες δυνατότητες.

Στο νοσοκομείο, αυτή η κατανόηση χρειάζεται να φτάνει μέχρι το επίπεδο του τμήματος. Ποιες υπηρεσίες εξαρτώνται από αδιάλειπτη ηλεκτροδότηση; Ποιος εξοπλισμός μπορεί να μετακινηθεί ή να ανατραπεί σε σεισμό; Πώς επηρεάζεται η λειτουργία όταν διακοπούν η ύδρευση, οι επικοινωνίες ή η πρόσβαση στο κτίριο;

2. Διακυβέρνηση του κινδύνου: ποιος αποφασίζει και ποιος ενεργεί;

Η δεύτερη προτεραιότητα αφορά την ενίσχυση της διακυβέρνησης για τη διαχείριση του κινδύνου καταστροφών.

Για ένα νοσοκομείο, αυτό μεταφράζεται σε σαφείς αρμοδιότητες, διαδικασίες ενεργοποίησης και λειτουργικούς διαύλους συντονισμού. Σε μια κρίση, το προσωπικό χρειάζεται να γνωρίζει ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις, πώς μεταδίδονται οι οδηγίες και ποιος αναπληρώνει έναν υπεύθυνο όταν απουσιάζει.

3. Επένδυση στην ανθεκτικότητα: τι προστατεύουμε πριν χαθεί;

Η τρίτη προτεραιότητα του Sendai αφορά την επένδυση στη μείωση του κινδύνου για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.

Στο νοσοκομειακό περιβάλλον, οι επενδύσεις αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν την ασφάλεια των κτιρίων, τη στερέωση εξοπλισμού, τη συντήρηση κρίσιμων εγκαταστάσεων και την εφεδρική ηλεκτροδότηση. Περιλαμβάνουν επίσης οργανωτικές επιλογές: χρόνο για εκπαίδευση, προγραμματισμό ασκήσεων και εξασφάλιση κρίσιμων προμηθειών.

4. Ετοιμότητα, απόκριση και καλύτερη αποκατάσταση

Η τέταρτη προτεραιότητα συνδέει την ετοιμότητα για αποτελεσματική απόκριση με την αρχή «Build Back Better».

Οι ασκήσεις μπορούν να εξετάζουν συγκεκριμένες λειτουργίες: την ειδοποίηση της διοίκησης, την επικοινωνία μεταξύ τμημάτων, τη διαχείριση μιας διακοπής βασικής υποδομής ή την ασφαλή μετακίνηση ασθενών. Η αποτίμηση που ακολουθεί χρειάζεται να καταγράφει τα προβλήματα και να τα μετατρέπει σε διορθωτικές ενέργειες.

Η οργανωμένη εκπαίδευση ως απαραίτητη προϋπόθεση ετοιμότητας

Η εμπειρία από τα νοσοκομεία δείχνει ότι η ετοιμότητα κρίνεται σε πολύ συγκεκριμένα σημεία: στην πρόσβαση στα σχέδια έκτακτης ανάγκης, στην ενημέρωση για τον τόπο προσέλευσης, στην αποσαφήνιση των ενεργειών και των αρμοδιοτήτων, στον εντοπισμό του εξοπλισμού και στην εξοικείωση με την επικοινωνία.

Τα σημεία αυτά συνδέονται άμεσα με τη διακυβέρνηση του κινδύνου και την ετοιμότητα για αποτελεσματική απόκριση.

Γι' αυτό η εκπαίδευση χρειάζεται να ενταχθεί στον σταθερό προγραμματισμό του νοσοκομείου. Η πρόσβαση στα σχέδια χρειάζεται να συνοδεύεται από επεξήγηση των ρόλων, πρακτική εξάσκηση και έλεγχο της δυνατότητας εφαρμογής τους. Προτεραιότητα έχουν οι λειτουργίες που απαιτούν σαφή και συντονισμένη δράση: η ειδοποίηση, η προσέλευση, η ανάληψη ρόλου, η επικοινωνία και η ασφαλής χρήση του εξοπλισμού.

Η συστηματική εκπαίδευση αποτελεί απαραίτητη συνιστώσα της νοσοκομειακής ετοιμότητας.

Η προστασία της φροντίδας κατά τη διάρκεια μιας καταστροφής χτίζεται καθημερινά: με κάθε κίνδυνο που αναγνωρίζεται, κάθε αδυναμία που διορθώνεται και κάθε εργαζόμενο που γνωρίζει πώς να ενεργήσει.

Πηγές

1. UNDRR. Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030.
2. World Health Organization. Health Emergency and Disaster Risk Management Framework. 2019.