Disaster Ready Hub | Β. Κουτσιπετσίδης

Εκπαίδευση, όχι διάλεξη: Πώς εκπαιδεύουμε το προσωπικό για εκκένωση ατόμων με κινητική αναπηρία

Λίγα λόγια πρώτα:

Η εκκένωση δεν αποτυγχάνει συνήθως επειδή λείπει το σχέδιο. Αποτυγχάνει επειδή το προσωπικό δεν το έχει εξασκήσει με τον ρόλο του, με τον εξοπλισμό του, με τον άνθρωπο που θα κληθεί να βοηθήσει.

Η εκπαίδευση δεν είναι μια διάλεξη. Δεν είναι ένα PowerPoint. Δεν είναι μια υπογραφή σε λίστα παρουσιών.

Είναι: ξέρω τι κάνω, ξέρω με ποιον το κάνω, το έχω κάνει με τα χέρια μου, και ξέρω πού θα κολλήσω.

Γι' αυτό οι παρακάτω 8 συστάσεις δεν μιλάνε για το σχέδιο γενικά. Μιλάνε για το πώς εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους που θα το εφαρμόσουν.

Σημαντικό: Είναι προτάσεις του συγγραφέα, όχι επικυρωμένο πρόγραμμα. Δεν έχουν αξιολογηθεί εμπειρικά ως ενιαίο πρόγραμμα στην Ελλάδα. Προσαρμόζονται πάντα στο εγκεκριμένο σχέδιο του νοσοκομείου και δεν υποκαθιστούν κανονιστικές υποχρεώσεις.

1. Εκπαίδευση βάσει ρόλου, όχι ίδια για όλους

Άλλο μαθαίνει η ομάδα υποβοήθησης εκκένωσης, άλλο το κλινικό προσωπικό, άλλο το προσωπικό υποστήριξης. Αν εκπαιδεύουμε όλους το ίδιο, δεν εκπαιδεύουμε κανέναν σωστά.

2. Μαθαίνουμε τη διαφορά: Buddy system ≠ PEEP

Το buddy system λέει ποιος βοηθάει. Το PEEP λέει τι ακριβώς χρειάζεται το συγκεκριμένο άτομο. Στην εκπαίδευση πρέπει να το ξεχωρίζουμε καθαρά, με παραδείγματα, με λειτουργικά και κλινικά κριτήρια.

3. Κλιμακωτή εκπαίδευση: πρώτα σκέψη, μετά χέρια

Βήμα 1: Άσκηση επί χάρτου — ρόλοι, αποφάσεις.
Βήμα 2: Επίδειξη και εποπτευόμενη εξάσκηση στον εξοπλισμό.
Βήμα 3: Προγραμματισμένη άσκηση με προκαθορισμένα κριτήρια αξιολόγησης. Χωρίς κριτήρια, δεν ξέρουμε αν μάθαμε.

4. Επανάληψη με βάση την επάρκεια, όχι το ημερολόγιο

Η επανεκπαίδευση προσαρμόζεται στην αξιολόγηση επάρκειας και στις επιχειρησιακές αλλαγές, με τήρηση των εφαρμοστέων κανονιστικών υποχρεώσεων πυροπροστασίας. Η βιβλιογραφική αναφορά στους τρεις μήνες δεν αποτελεί από μόνη της καθολικό εκπαιδευτικό πρότυπο.

5. Εκπαίδευση στον εξοπλισμό που όντως έχουμε

Όχι σε εξοπλισμό καταλόγου. Στον δικό μας, στη δική μας μονάδα, με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις εγκεκριμένες διαδικασίες μας. Η περιορισμένη τεκμηρίωση χρήσης δεν ερμηνεύεται ως απόδειξη αναποτελεσματικότητας.

6. Εκπαιδευόμαστε ΜΑΖΙ με άτομα με αναπηρία

Έγκαιρη εμπλοκή ατόμων με αναπηρία και των οργανώσεών τους στον σχεδιασμό και στις ασκήσεις, με προσεκτικό σχεδιασμό ώστε να περιορίζεται η σωματική και ψυχολογική επιβάρυνση.

7. Εκπαιδευόμαστε στην καταγραφή

Αναχώρηση, άφιξη, παράδοση — ανά άτομο. Και άμεση αναφορά ασυμφωνιών στη διοίκηση συμβάντος. Αν δεν το εξασκήσουμε, στην κρίση θα το ξεχάσουμε. Τυχόν αναζήτηση μόνο από αρμόδιες, εκπαιδευμένες ομάδες, σύμφωνα με το σχέδιο και την αξιολόγηση κινδύνου.

8. Εκπαιδευόμαστε στα όρια των ψηφιακών εργαλείων

Τι κάνουν και τι ΔΕΝ κάνουν. Δεν υποκαθιστούν το επίσημο σχέδιο του νοσοκομείου και δεν παρέχουν αυτόματο εντοπισμό θέσης, εκτός εάν διαθέτουν πράγματι αυτή τη λειτουργία.

Τι να κρατήσετε

Η αυτοπεποίθηση, η γνώση και οι δεξιότητες σε προσομοίωση να μην αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμες με αποδεδειγμένη ασφάλεια πραγματικής εκκένωσης. Η εκπαίδευση μας προετοιμάζει — δεν μας εγγυάται.

Ερώτηση για την ομάδα σας: Αν χρειαζόταν να εκκενώσετε τώρα τη μονάδα σας, θα ξέρατε ποιος βοηθάει ποιον — και με τι;

Πηγή: Εκπαίδευση διασωστών – Εκκένωση – Κινητική αναπηρία (FINAL 3). Προτάσεις συγγραφέα. Η αποτελεσματικότητα του πλαισίου χρειάζεται να εξεταστεί εμπειρικά στα ελληνικά νοσοκομεία πριν παρουσιαστεί ως επικυρωμένο πρόγραμμα.